This Content Is Only For Subscribers
Niệm Phật trước hết là niệm đến một con người đã hoàn toàn ly tham, ly sân, ly si. Nếu tâm chưa đủ vững để niệm Phật, Đức Phật dạy hãy niệm Pháp…
Lời kinh:
Này các Tỷ-kheo, khi các ông đi vào rừng, đi đến gốc cây hay đi đến nhà trống, nếu run sợ, hoảng hốt, hay lông tóc dựng ngược có khởi lên, trong khi ấy hãy niệm nhớ đến Ta: “Ngài là Thế Tôn, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Ðiều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn”.
Này các Tỷ-kheo, khi các ông niệm nhớ đến Ta, thời sợ hãi, hoảng hốt hay lông tóc dựng ngược có khởi lên sẽ được tiêu diệt.
Nếu các ông không niệm nhớ đến Ta, hãy niệm nhớ đến Pháp: “Ðây là Pháp do Thế Tôn khéo thuyết, thiết thực hiện tại, có quả tức thời, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, do người trí tự mình giác hiểu”.
Này các Tỷ-kheo, khi các ông niệm nhớ đến Pháp, thời sợ hãi, hoảng hốt hay lông tóc dựng ngược có khởi lên sẽ được tiêu diệt.
Nếu các ông không niệm nhớ đến Pháp, hãy niệm nhớ đến chúng Tăng: “Chúng Tăng đệ tử Thế Tôn là bậc Thiện hạnh; chúng Tăng đệ tử Thế Tôn là bậc Trực hạnh; chúng Tăng đệ tử Thế Tôn là bậc Chánh hạnh; chúng Tăng đệ tử Thế Tôn là bậc Như pháp hạnh, tức là bốn đôi, tám chúng. Chúng Tăng đệ tử này của Thế Tôn đáng được cúng dường, đáng được hiến dâng, đáng được bố thí, đáng được chấp tay, là vô thượng phước điền ở trên đời”.
Này các Tỷ-kheo, khi các ông niệm nhớ đến chúng Tăng, thời sợ hãi, hoảng hốt, hay lông tóc dựng ngược có khởi lên sẽ được tiêu diệt.
Vì sao? Này các Tỷ-kheo, Như Lai, bậc Ứng Cúng, Chánh Biến Tri đã ly tham, ly sân, ly si, không nhát gan, không hoảng hốt, không hoảng sợ, không hoảng chạy.
Thế Tôn nói như vậy, Thiện Thệ nói vậy xong, bậc Ðạo Sư nói tiếp:
Này các vị Tỷ-kheo,
Trong rừng hay gốc cây,
Hay tại căn nhà trống,
Hãy niệm bậc Chánh Giác.
Các ông có sợ hãi,
Sợ hãi sẽ tiêu diệt.
Nếu không tư niệm Phật,
Tối thượng chủ ở đời,
Và cũng là Ngưu vương,
Trong thế giới loài người,
Vậy hãy tư niệm Pháp,
Hướng thượng, khéo tuyên thuyết.
Nếu không tư niệm Pháp,
Hướng thượng, khéo tuyên thuyết,
Vậy hãy tư niệm Tăng,
Là phước điền vô thượng.
Vậy này các Tỷ-kheo,
Như vậy tư niệm Phật,
Tư niệm Pháp và Tăng,
Sợ hãi hay hoảng hốt,
Hay lông tóc dựng ngược,
Không bao giờ khởi lên.
Trích: Kinh Tương Ưng Bộ (Samyutta Nikàya), chương XI – Tương Ưng Sakka, Dhajaggam – Ðầu lá cờ
– Suy ngẫm: Sợ hãi là một phản ứng rất con người. Khi đối diện với bóng tối, cô độc, bất trắc hay hiểm nguy, thân và tâm ta tự nhiên co rút, tim đập nhanh, ý nghĩ tán loạn. Lời kinh này không phủ nhận nỗi sợ, mà chỉ cho ta một con đường rất thực tế để đi xuyên qua sợ hãi: quay về nương tựa Tam Bảo.
Điều sâu sắc đầu tiên là Đức Phật không bảo các Tỷ-kheo phải “đuổi” hay “đàn áp” nỗi sợ. Ngài chỉ dạy hãy niệm nhớ. Khi tâm đang hoảng hốt, ta không cần lý luận nhiều, cũng không cần ép mình phải can đảm. Chỉ cần đưa tâm trở về một đối tượng trong sáng, vững chắc và quen thuộc. Sự nhớ nghĩ ấy giống như thắp lên một ngọn đèn trong bóng tối. Bóng tối không cần bị xua đuổi, nó tự tan khi có ánh sáng.
Niệm Phật trước hết là niệm đến một con người đã hoàn toàn ly tham, ly sân, ly si. Khi nhớ đến Đức Phật, ta đang tiếp xúc với hình ảnh của sự không sợ hãi. Không phải vì Ngài có quyền năng che chở, mà vì Ngài đã thấy rõ bản chất của mọi pháp. Sự an ổn ấy, khi được nhớ đến, sẽ lan sang tâm ta, làm lắng dịu những dao động đang dâng lên.
Nếu tâm chưa đủ vững để niệm Phật, Đức Phật dạy hãy niệm Pháp. Pháp là điều thiết thực hiện tại, có thể thấy và có thể chứng nghiệm. Khi nhớ đến Pháp, ta đang nhắc mình rằng mọi cảm giác sợ hãi cũng chỉ là một hiện tượng sinh rồi diệt. Nó không phải “ta”, không phải “của ta”, và không có quyền thống trị tâm mãi mãi. Chỉ riêng sự thấy biết ấy đã làm nỗi sợ yếu đi.
Khi cả hai cách trên chưa đủ, hãy niệm Tăng. Nhớ đến những người đang đi trên con đường chân chánh nhắc ta rằng mình không đơn độc. Đã có vô số người, trong rừng sâu hay trong những hoàn cảnh hiểm nguy hơn, vẫn giữ được sự tỉnh thức và an ổn.
Lời kinh này không chỉ dành cho rừng sâu hay nhà trống, mà cho cả những “khu rừng” của đời sống hiện đại: cô đơn, bất an, mất phương hướng. Mỗi khi sợ hãi khởi lên, nếu biết quay về niệm Phật, Pháp, Tăng, ta đang học cách thay đổi chỗ đứng của tâm. Khi tâm có nơi nương tựa đúng đắn, sợ hãi không còn đất để bám, và tự nhiên lắng xuống.
